Inahing baboy: mula pagbubuntis hanggang malusog na biik
Nanganganak mga 114 araw matapos ang pagpapalahi.
Mag-reserveNanganganak ang inahin sa average na 114 araw matapos ang pagpapalahi, karaniwang mula ika-109 hanggang ika-119 na araw (DA RFO 2). Ilipat siya sa malinis na kulungan ng panganganakan hindi bababa sa 3–5 araw bago ang takdang araw (DA AO 41). Napupuno ng gatas ang suso 24–48 oras bago manganak. Pasusuhin agad ng colostrum ang bawat biik, bigyan ng iron sa loob ng 3 araw at tumawag sa beterinaryo kapag tumigil ang panganganak. Hindi nagpapalahi? Magsimula sa malusog na biik mula sa Ronda, Cebu.
Senyales ng panganganak
Huling linggo
Namamaga at namumula ang ari; napupuno ng colostrum ang suso 24–48 oras bago manganak (Purdue Extension).
May gatas na ang suso
Kapag may lumalabas na gatas sa pagpiga, malapit na ang panganganak (DA RFO 2).
Huling oras
Hindi mapakali, gumagawa ng pugad, madalas umihi. 15–60 minuto bago ang unang biik, humihiga siya nang patagilid at umiire (Purdue).
Kailan tatawag sa beterinaryo
Lumalabas ang biik bawat 15–20 minuto. Kapag umiire nang higit 30–45 minuto nang walang biik, tumawag sa beterinaryo (Purdue).
Farrowing crate at kulungan
| Bahagi | Pinakamababa |
|---|---|
| Haba ng crateinahing 120 kg / 180 kg | 2.10 m / 2.35 m |
| Lapad ng crate sa sahiginahing 120 kg / 180 kg | 0.80 m / 0.90 m |
| Sariling kulungan ng inahin at mga biik | 7.40 m² |
| Painitan ng biik (creep) | 32 °C hanggang 3 linggo |
| Komportableng init para sa inahin | 15–30 °C |
| Tagal sa crate | Hindi hihigit sa 1 buwan bawat beses |
Pinagmulan: DA AO 41 s. 2000, Tables 2, 4 at 5. Dagdag na init para sa biik sa unang 7–14 araw man lang, habang mas malamig ang puwesto ng inahin. Detalye ng disenyo: PAES 401:2001.
Pakain ng inahin, pagbubuntis hanggang pagwawalay
| Araw | Pakain bawat araw |
|---|---|
| Pagbubuntis, araw 0–83Gestating feed | 2 kg |
| Pagbubuntis, araw 84–110 | 2.5 kg |
| Pagbubuntis, araw 111–113 | 2 kg |
| Araw ng panganganak (114) | 0 kg, tubig lang |
| Pagpapasuso, araw 1, 2, 3Lactating feed | 1, 2, 3 kg |
| Pagpapasuso, araw 4–7 | 4 kg |
| Pagpapasuso, araw 8–29 | 5 kg |
| Araw ng pagwawalay | 0 kg |
Pinagmulan: DA Hog Roadmap 2022–2026, Table 11 (gabay ng ATI-ITCPH). Umiinom ang nagpapasusong inahin ng 15–30 litro ng tubig bawat araw, ang buntis na inahin 5–10 litro (DA AO 41).
Alaga sa biik sa mga unang araw
Colostrum muna
Pasusuhin agad ang bawat biik pagkapanganak; 2–3 araw lang ang colostrum (ATI-ITCPH).
Iron sa loob ng 3 araw
Kailangan ng iron supplement ang biik na nasa loob ng kulungan sa loob ng 3 araw mula kapanganakan (DA AO 41). Tanungin ang beterinaryo kung anong produkto.
Pangil, buntot, kapon
Pagputol ng pangil sa loob ng 2 araw, hanggang ikatlong bahagi lang ng ngipin; pagputol ng buntot sa unang 3 araw lang; pagkakapon bago ang 14 na araw maliban kung beterinaryo ang gagawa (DA AO 41).
Creep feed at pagwawalay
Creep feed bago matapos ang ika-2 linggo; iwalay sa mga 30 araw, at hindi kapag wala pang 6 kg (DA AO 41).
Pagkatapos ng pagwawalay
Karamihan ng inahin ay naglalandi muli 3–7 araw matapos ang pagwawalay (Merck Vet Manual). Sa monitoring ng mga farm sa Pilipinas noong 2018, 10.45 biik ang ipinanganak bawat anak at 19.05 baboy ang naibenta bawat inahin bawat taon; sa isang pag-aaral noong 2009, 8–9 biik bawat anak sa maliliit na farm (parehong binanggit sa DA Hog Roadmap).
Bakuna, purga at dosis ay mula sa beterinaryo, hindi sa gabay. Ilayo ang ASF sa kulungan ng panganganakan: ano ang ASF. Laki ng kulungan sa buong farm: gabay sa backyard piggery; pakain bawat yugto: pakain sa baboy.
Wala pang inahin? Bumili ng biik at patabain: presyo ng biik sa Cebu, gastos sa pagpapataba, presyo ng buhay na baboy. Magbubukas ang Gepanaga’s Farm sa Ronda sa Abril 2027: mag-reserve ng biik, baboy pang-lechon o wholesale, may vet health certificate ang bawat batch.
Mga tanong
Ilang araw nagbubuntis ang baboy?
Mga 114 araw (3 buwan, 3 linggo at 3 araw), karaniwang 109–119 araw (DA RFO 2, Purdue Extension).
Kailan ililipat ang inahin sa kulungan ng panganganakan?
Hindi bababa sa 3–5 araw bago ang takdang araw (DA AO 41); isang linggo ayon sa DA RFO 2.
Paano malalaman na malapit nang manganak ang inahin?
Namamagang ari, hindi mapakali, gumagawa ng pugad at may gatas sa suso. Kapag may gatas na ang suso, malapit na ang panganganak (DA RFO 2); napupuno ng colostrum ang suso 24–48 oras bago manganak (Purdue Extension).
Gaano katagal manganak ang baboy?
Karaniwang may biik bawat 15–20 minuto. Kapag umiire nang 30–45 minuto nang walang biik, tumawag sa beterinaryo (Purdue Extension).
Gaano karaming pakain ang nagpapasusong inahin?
Sa gabay ng DA: 1 kg sa unang araw, hanggang 5 kg bawat araw mula ika-8 araw hanggang pagwawalay, at 15–30 litro ng tubig (DA Hog Roadmap; DA AO 41).
Kailan iwawalay ang biik?
Sa mga 30 araw, at hindi kapag wala pang 6 kg (DA AO 41).
Mga pinagmulan
- DA AO 41 s. 2000, Code of Practice and Minimum Standards for Pigs
- DA, Philippine Hog Industry Roadmap 2022–2026 (2022)
- DA RFO 2, Tips on Swine Raising
- PAES 401:2001, Housing for Swine Production
- Purdue Extension VA-30-W, Your Sow is Expecting (2021)
- Merck Veterinary Manual, Breeding Management of Pigs (2026)
- DA-ATI ITCPH, Gabay sa Pag-aalaga ng Biik
